Openbare laadpunten bewegen mee met ruimte op het stroomnet

Stedin en samenwerkende partners zetten een volgende stap in het slimmer benutten van het stroomnet. Vanaf 12 november 2026 is Dynamisch Netbewust Publiek Laden als eerste mogelijk bij deelnemende openbare laadpunten in Flevopolder, Gelderland en Utrecht, het FGU-gebied. Het laadvermogen kan daar tijdelijk worden aangepast als het stroomnet onder druk staat. Zo helpen elektrische auto’s pieken in het stroomgebruik te verminderen, terwijl netbeheerders het net verder uitbreiden. Deze aanpak bouwt voort op de Utrechtse winterpilot, waarvan de resultaten eerder dit jaar zijn bekendgemaakt.

De vraag naar elektriciteit groeit en het stroomnet raakt op steeds meer plekken vol. Naast uitbreiding en verzwaring is daarom slimmer gebruik van de beschikbare capaciteit nodig. Door het laden van elektrische auto’s beter af te stemmen op de ruimte op het net, kan de piekbelasting afnemen. Dynamisch Netbewust Publiek Laden is bovendien een belangrijke stap om ondanks netcongestie de laadinfrastructuur te blijven ontwikkelen.

Alleen aanpassen waar en wanneer dat nodig is

Bij de winterpilot werd het laadvermogen op vooraf vastgestelde tijden verlaagd. Dynamisch netbewust laden gaat een stap verder: de netbeheerder geeft een dag van tevoren aan op welke locaties en gedurende welke perioden minder laadvermogen nodig is. Laadpaalexploitanten passen het laden van de betreffende laadpunten daarop aan. Inmiddels kan dit in de provincie Utrecht bij circa 4.500 laadpalen. Zo wordt de beschikbare netcapaciteit gerichter benut.

Een aanpassing kan met name plaatsvinden tussen 06.00 en 11.00 uur en tussen 15.00 en 22.00 uur. Binnen die tijdsblokken wordt het laden niet standaard beperkt, maar alleen als de situatie op het lokale stroomnet daarom vraagt. Elektrische auto’s laden dan tijdelijk langzamer of het laden wordt kort gepauzeerd. Zodra er weer voldoende ruimte is, gaat het laden op normale snelheid verder.

Warmold ten Zijthoff, regiodirecteur Utrecht bij Stedin: “Om Utrecht en de rest van het FGU-gebied van stroom te blijven voorzien, moeten we het elektriciteitsnet uitbreiden én slimmer gebruiken. Met Dynamisch Netbewust Publiek Laden brengen we dat samen met Liander, de NAL en de laadpaalexploitanten in de praktijk in het gehele FGU-gebied. We passen het laden alleen aan op plekken en momenten waar dat nodig is. Zo beperken we de piekbelasting en benutten we de beschikbare ruimte op het net beter. Daarmee bouwen we voort op de ervaringen van afgelopen winter.”

Winterpilot liet effect zien

Afgelopen winter deden in de provincie Utrecht ongeveer 3.500 openbare laadpunten mee aan de pilot met statisch netbewust laden. Tijdens de avondpiek, tussen 16.00 en 21.00 uur, werd het laadvermogen tijdelijk verlaagd. Op basis van circa 600.000 laadsessies en miljoenen meterwaarden stelde kennis- en innovatiecentrum ElaadNL vast dat de vermogensvraag voor het laden bij de deelnemende laadpunten tijdens de avondpiek met maximaal 49,5 procent afnam ten opzichte van de situatie zonder sturing.

Auto’s konden in de meeste gevallen alsnog volledig opladen tijdens de daluren in de nacht. De pilot leverde ook aandachtspunten op, zoals het voorkomen dat auto’s onbedoeld in een laadpauze blijven hangen en het belang van duidelijke informatie aan automobilisten. Die praktijkervaring helpt bij de verdere ontwikkeling van netbewust laden.

Wat merkt de EV-rijder?

Door een tijdelijke aanpassing kan het opladen langer duren. Hoeveel een bestuurder van een elektrische auto daarvan merkt, verschilt per laadsessie. Laadpaalexploitanten informeren gebruikers over wat zij kunnen verwachten. Wie de auto eerder nodig heeft, kan zich in de meeste gevallen afmelden voor netbewust laden. De mogelijkheden verschillen per laadpunt en aanbieder. In de laadapp of via de informatie van de laadpaalexploitant is te zien hoe dit werkt. Meer informatie en antwoorden op veel gestelde vragen staan op www.netbewustladen.nl.

Samen werken aan slimmer laden

Dynamisch Netbewust Publiek Laden is een samenwerking tussen de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), het ministerie van I&W, netbeheerders en de Vereniging DOET (brancheorganisatie voor marktpartijen binnen de laadinfrastructuur voor elektrische auto’s). Met deze volgende stap werken de betrokken partijen verder aan openbare laadinfrastructuur die rekening houdt met zowel de beschikbare netcapaciteit als de laadbehoefte van automobilisten. De ervaringen in het FGU-gebied helpen om de aanpak verder te ontwikkelen en in de toekomst op meer plekken toe te passen.