Tarieven netbeheer stijgen door hogere kosten

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft op 7 oktober de voorstellen voor netbeheertarieven op haar website gepubliceerd. Eerder al kondigde de toezichthouder aan dat de tarieven voor huishoudens en bedrijven met een aansluiting op het regionale elektriciteits- en gasnet stijgen met ongeveer 20%. De kosten voor aansluit – en transporttarieven bedragen volgend jaar bij Stedin € 914,47 (incl. BTW). Dat is ongeveer € 13,60 per maand (+22%) meer dan in 2026. Consumenten betalen deze tarieven via hun energierekening. De tarieven voor 2027 zijn nog voorlopig. De ACM neemt eind november een definitief besluit over de tariefvoorstellen van Stedin.

Stedin beseft dat de verhoging van de nettarieven direct merkbaar is voor huishoudens en bedrijven. Dat komt boven op de kosten waar veel mensen en ondernemers al mee te maken hebben. Tegelijkertijd zijn deze investeringen noodzakelijk om nieuwe woningen aan te sluiten, bedrijven te laten groeien en verduurzamen en het energiesysteem betrouwbaar en toekomstbestendig te houden. Stedin bouwt fors aan uitbreiding van het net om de energietransitie mogelijk te maken. Daardoor neemt de vraag naar capaciteit op het stroomnet toe. Om aan die vraag te voldoen, investeert Stedin jaarlijks ruim € 1 miljard in een betrouwbaar en toekomst bestendig net met nieuwe kabels, transformatorstations en digitale systemen. Dat is ook nodig om Nederland weerbaar en minder afhankelijk te maken van energie uit het buitenland. 

Dat zorgt voor hogere kosten, waardoor de tarieven mee moeten stijgen. De stijging heeft daarnaast te maken met een aanpassing in de wetgeving. De stijging lijkt dan plotseling, maar is het gevolg van ontwikkelingen die al langer spelen. De kosten voor het uitbreiden en versterken van het elektriciteitsnet zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Een deel van die kosten konden netbeheerders nog niet, of pas later, doorberekenen in de tarieven. Nu sluiten de tarieven beter aan bij de kosten die netbeheerders  echt maken maakt.

Een belangrijk deel van de oplossing ligt in het slimmer benutten van het bestaande elektriciteitsnet. Wanneer huishoudens, bedrijven en maatschappelijke organisaties hun elektriciteitsverbruik beter afstemmen op de beschikbare ruimte op het net, kan een deel van de noodzakelijke netverzwaring worden uitgesteld of voorkomen. Meer flexibiliteit helpt om pieken in vraag en aanbod af te vlakken en zorgt ervoor dat bestaande infrastructuur efficiënter wordt benut. Daardoor hoeft minder infrastructuur te worden bijgebouwd en blijven de maatschappelijke kosten beperkt. De grootste winst ontstaat wanneer netuitbreiding en flexibiliteit hand in hand gaan.

Naast de uitbreiding van het stroomnet werkt Stedin aan het veilig en betrouwbaar houden van het gasnet. De nettarieven voor een gasaansluiting stijgen in 2027 met zo'n 30%. Dit komt onder andere omdat er steeds minder mensen gebruikmaken van aardgas. Bijvoorbeeld omdat ze koken op inductie en hun huis verwarmen met een warmtepomp. De kosten voor het onderhoud van het gasnet worden gezamenlijk betaald door alle klanten met een gasaansluiting. Omdat deze groep steeds kleiner wordt, lopen de tarieven per gasaansluiting op.

De netbeheerders hebben hun voorstellen voor de tarieven van 2027 ingediend bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM). De ACM controleert deze voorstellen de komende weken. Daarna bepaalt de ACM hoeveel netbeheerders maximaal aan consumenten en bedrijven mogen vragen en neemt eind november een definitief besluit. 

Netkosten consumenten en andere kleinverbruikers

Tabel 1 en 2: Tariefvoorstellen gas en elektriciteit kleinverbruikers Stedin. De aansluitingen in grijs zijn doorgaans de standaardaansluitingen voor woonhuizen. Bedragen zijn inclusief 21% btw en inclusief het meettarief.