Stroomnet onder druk: Energieraad Zuid-Holland komt met gezamenlijk Actieplan Netcongestie
Den Haag-
In Zuid-Holland wordt veel gevraagd van het stroomnet. Op slechts 8% van het Nederlandse grondgebied woont ruim 22% van alle Nederlanders en wordt ongeveer een vijfde van de Nederlandse economie verdiend. Daardoor komt juist hier een groot deel van de vraag naar elektriciteit voor woningbouw, industrie, mobiliteit en verduurzaming samen op een netwerk dat vertakt en gelaagd is. Op steeds meer plekken en momenten loopt het elektriciteitsnet tegen zijn grenzen aan. Daarom is nu gezamenlijke actie nodig en presenteerde de Energieraad het Actieplan Netcongestie ‘Iedereen aan zet’ vandaag bij het congres Netcongestie Zuid-Holland.
Actieplan Netcongestie
Het actieplan bevat een pakket aan maatregelen om de druk op het stroomnet te verminderen en de beschikbare capaciteit beter te benutten. Bedrijven worden gestimuleerd hun energieverbruik flexibeler in te zetten, huishoudens kunnen bijdragen door piekmomenten te vermijden en warmte wordt vaker benut als alternatief voor elektriciteit. Daarnaast zet het plan in op energieopslag, slimmer gebruik van het bestaande net en een betere afstemming van energie, woningbouw, mobiliteit en verduurzaming. Zo combineert het plan technische en maatschappelijke oplossingen.
Niet alles kan overal en tegelijkertijd
Gedeputeerde Arno Bonte (Energie) en voorzitter van de Energieraad benadrukt dat geen enkele oplossing op zichzelf voldoende is en dat keuzes nodig zijn. Een gemeente kan ruimte op het stroomnet nodig hebben voor woningbouw, terwijl elders in de regio capaciteit wordt gevraagd voor een bedrijventerrein of een warmtenet. “Het actieplan zet in op het in samenhang uitvoeren van het pakket aan maatregelen. Alleen dan blijft er ruimte voor wonen, werken en verduurzamen in Zuid-Holland. Het plan maakt ook duidelijk dat niet alles overal en tegelijkertijd kan. Dat vraagt om samenwerking en gezamenlijke en soms lastige keuzes. Gemeenten, provincie, netbeheerders en bedrijven, maar ook inwoners zijn aan zet. Doen we niets, dan lopen de ontwikkelingen vast.”
Warmte is een unieke kans voor Zuid-Holland
In het actieplan worden warmtenetten genoemd als belangrijke oplossingsrichting voor een toekomstbestendig energiesysteem. Zuid-Holland heeft hiervoor een sterke uitgangspositie dankzij de beschikbaarheid van restwarmte uit de industrie en de mogelijkheden voor aardwarmte. Door deze bronnen via warmtenetten te benutten, is minder individuele elektrische verwarming nodig. Dat vermindert de druk op het stroomnet en houdt ruimte vrij voor andere ontwikkelingen.
“In het dichtbevolkte Zuid-Holland zijn netbewuste keuzes noodzakelijk. Warmtenetten helpen, net als slim laden en netbewust bouwen, om de druk op het elektriciteitsnet op de langere termijn lager te houden. Zo bouwen we aan een robuust en weerbaar energiesysteem dat ruimte biedt voor woningbouw, bedrijven en duurzame groei, nu en in de toekomst,” zegt Monique Hoogwijk, regiomanager van Liander.
Het stroomnet ontlasten begint thuis
In onze dichtbevolkte provincie kunnen huishoudens een groot verschil maken. Door het verbruik beter te spreiden en piekmomenten te vermijden, ontstaat meer ruimte op het net. Denk bijvoorbeeld aan het opladen van elektrische auto's buiten de avondspits of het gebruik van apparaten zoals wasmachines op momenten waarop het net minder belast is.
"Net als in de rest van het land, is het stroomnet in Zuid-Holland op steeds meer momenten vol. Daarom breiden we het net uit. Maar nieuwe kabels en stations alleen zijn niet genoeg. We moeten het net ook slimmer benutten. Door stroomverbruik beter over de dag te spreiden en waar mogelijk buiten de stroomspits te plannen, creëren we meer ruimte op het bestaande net," zegt Maarten Bijl, regiodirecteur Zuid-Holland bij Stedin.
Bedrijven onmisbaar in aanpak netcongestie
Zuid-Holland heeft veel industrie, logistiek en glastuinbouw. Flexibel energiegebruik in deze sectoren kan veel ruimte opleveren op het stroomnet. Bedrijven kunnen bijvoorbeeld productieprocessen verplaatsen naar momenten waarop het net minder belast is of hun energieverbruik tijdelijk aanpassen. Die flexibiliteit is niet alleen vandaag nodig, maar ook in het energiesysteem van de toekomst.
"We zetten volop in op de uitbreiding van het elektriciteitsnet, maar kunnen niet wachten tot alles gerealiseerd is. Juist nu kunnen bedrijven helpen door hun energieverbruik slimmer en flexibeler in te zetten. Als we samen in beweging komen, kunnen we nu al veel bereiken," zegt Freek Smorenburg, regiodirecteur bij TenneT.
Samen verantwoordelijkheid nemen
Op het congres vandaag riep Jacqueline van Dongen, wethouder gemeente Zwijndrecht, op tot actie: “Gaan we erover of gaan we ervoor? De oplossingen liggen op tafel. Nu is het aan ons allemaal om verantwoordelijkheid te nemen en samen de stappen te zetten die nodig zijn voor een toekomstbestendig energiesysteem.”