Bedrijven in Rotterdamse haven kunnen eerder worden aangesloten op stroomnet 

Netbeheerders TenneT en Stedin hebben samen met Havenbedrijf Rotterdam en Deltalinqs een oplossing gevonden waarmee bedrijven in de Rotterdamse haven en Zuid-Hollandse eilanden eerder kunnen worden aangesloten op het stroomnet dan tot nu toe gepland. Ook instellingen zoals scholen en ziekenhuizen gaan hiervan profiteren. Een tijdelijke transformator in Europoort, op de plaats waar een nieuw 380.000 volt hoogspanningsstation wordt gebouwd, gaat versneld ruimte bieden voor partijen die nu op een wachtlijst staan. Deze tijdelijke maatregel wordt specifiek ingezet als oplossing in de havenregio. Wat dit precies betekent voor de congestiesituatie en wanneer welke partijen op de wachtlijst kunnen worden geholpen, rekenen de netbeheerders verder door. De eerste inzichten in het effect op het hoogspanningsnet van TenneT worden eind dit jaar verwacht. Daarna kan Stedin berekenen welke klanten in aanmerking komen voor transportcapaciteit. 

In de Rotterdamse haven en Zuid-Hollandse eilanden is al enkele jaren sprake van congestie (filevorming) op het hoogspanningsnet. Bedrijven en instellingen die een nieuwe of zwaardere aansluiting willen, staan op een wachtlijst. Dit remt de groei en de verduurzamingsplannen van de haven. Uitbreiding van het stroomnet heeft de hoogste prioriteit, maar het duurt tot tenminste 2032 tot nieuwe, permanente, stations en verbindingen gereed zijn. 

Maatwerkoplossing voor de haven 

Plaatsing van de tijdelijke transformator is een maatwerkoplossing, passend voor de situatie in de haven en Zuid-Hollandse eilanden. Deze oplossing is mede het resultaat van de intensieve samenwerking tussen netbeheerders TenneT en Stedin, Havenbedrijf Rotterdam en Deltalinqs, vertegenwoordiger van het bedrijfsleven. Deze partijen werken binnen de New Energy Taskforce (NET) samen aan maatregelen waardoor er weer ruimte ontstaat op het stroomnet voor bedrijven in Rotterdamse haven, zoals door betere benutting van het bestaande net en het gericht zoeken naar de benodigde flexibiliteit bij bedrijven. Zo kijkt NET samen met bedrijven naar de mogelijkheden van flexibel vermogen, tijdelijke opwek van elektriciteit of andere oplossingen. Ook worden mogelijke technische maatregelen onderzocht. 

Meerdere ideeën onderzocht 

‘Door de goede samenwerking tussen de partijen in de haven kunnen we een deel van de bedrijven die in de wacht staan bij de netbeheerders eerder aansluiten’, vertelt Freek Smorenburg, regiodirecteur bij TenneT. ‘In samenwerking met Havenbedrijf Rotterdam, Deltalinqs en Stedin heeft TenneT meerdere technische maatregelen onderzocht. Deze voorstellen zijn allemaal nader uitgewerkt en getoetst op haalbaarheid. Het idee van de tijdelijke transformator is het snelst te realiseren en heeft de grootste impact, doordat er gebruik kan worden gemaakt van de geplande verbinding tussen het hoogspanningsstation Europoort 150 kV en het te bouwen hoogspanningsstation Europoort 380 kV. Andere ideeën zijn afgevallen, omdat daarvoor nieuwe en langere verbindingen zouden moeten worden aangelegd en omdat die lange doorlooptijden kennen.’ 

Positief nieuws voor de haven 

René van der Vooren, manager projecten bij Havenbedrijf Rotterdam is verheugd dat dit idee nu wordt uitgevoerd. ‘Met deze oplossing wordt een substantiële stap gezet in het verminderen van de netcongestie in het Rotterdamse havengebied. Dat is goed nieuws voor bedrijven die willen investeren en voor het vestigingsklimaat van Rotterdam als geheel. Veel bedrijven wachten op een aansluiting en we hopen dat snel duidelijk wordt wie door deze uitbreiding kan worden geholpen. Deze doorbraak onderstreept het belang van de samenwerking binnen de New Energy Taskforce. Een gezamenlijke en blijvende inzet op kansrijke maatregelen is van belang voor het terugdringen van netcongestie. Hier moeten we op blijven doorpakken.’ ‘Dit is heel positief voor de bedrijven in de haven', zegt Marianne Boersma, programmadirecteur Economische Transitie bij Deltalinqs. ‘De transitie van de haven kan immers niet wachten, dus alles moet erop gericht zijn die te versnellen. Met deze mooie oplossing kan een aantal bedrijven hopelijk weer verder doorpakken.’ ‘Het is goed nieuws dat we in dit samenwerkingsverband een technische maatregel kunnen inzetten', zegt Martin Martens, regiodirecteur Rotterdamse haven van Stedin. ‘Dit laat zien wat er mogelijk is als flexibele oplossingen worden ingezet. Wat de precieze impact is op onze netten en voor onze klanten gaan we analyseren. Deze maatregel zorgt er niet voor dat klanten al op korte termijn capaciteit krijgen.’ 

Ingebruikname op z'n vroegst eind 2028 

De ingebruikname van de tijdelijke transformator wordt op z’n vroegst eind 2028 verwacht, uitgaande van het meest gunstige scenario bij de vergunningverlening en de aanleg van benodigde kabelverbindingen. De transformator heeft een vermogen van 500 MW. Hoeveel ruimte er beschikbaar komt voor partijen op de wachtlijst hangt af een aantal factoren, zoals de prognoses van bestaande klanten en voortgang van andere netuitbreidingen. Een deel van het vermogen wordt ingezet om de netveiligheid te borgen en de leveringszekerheid voor bestaande aansluitingen zeker te stellen. Het grootste deel van de capaciteit zal echter beschikbaar komen voor klanten op de wachtlijst. 

Meer bekend vanaf eind van dit jaar 
Meer details over hoeveel bedrijven er vanaf welk moment na de ingebruikname een aansluiting kunnen krijgen volgt na doorrekening door de netbeheerders. Eind dit jaar geeft de herijking van TenneT een geactualiseerd beeld van de beschikbare transportcapaciteit op hoogspanningsniveau, inclusief een prognose van hoeveel vermogen beschikbaar komt en wanneer. Nadat TenneT deze capaciteit heeft toegewezen en de volgorde van aanvragen definitief is vastgesteld, kan Stedin berekenen welke klanten in aanmerking komen voor transportcapaciteit. Vanaf begin volgend jaar neemt Stedin met alle klanten op de wachtlijst contact op met meer informatie. 

Flexibiliteit blijft cruciaal

Bouwen en uitbreiden van het stroomnet alleen is niet voldoende, zo benadrukt Smorenburg namens de samenwerkende partijen. ‘TenneT bouwt in de havenregio zeven nieuwe hoogspanningsstations en werkt aan vervanging en uitbreiding van nog eens zes hoogspanningsstations. Ook Stedin werkt aan de bouwopgave in de Rotterdamse haven, een van de belangrijke nieuwe stations is hoogspanningsstation Merwedeweg in de Europoort. Na afronding van deze projecten ontstaat er ruim drie keer zoveel ruimte op het stroomnet als nu. Toch is het ook cruciaal dat gebruikers flexibeler worden in hun stroomgebruik en het stroomnet tijdens piekdrukte minder belasten, of juist stroom invoeden op momenten dat zij dat kunnen. Zo kunnen we op de kortere termijn capaciteit vrijmaken op het net en op de lange termijn beter inspelen op de wisselende beschikbaarheid van duurzame energie.’